Veel mensen vragen zich af of het zelf verwijderen van de SIM-lock van de iPhone legaal is. Op het internet is daar weliswaar veel informatie over te vinden, maar die gaat vaak over de situatie in de VS, waar hele andere wetten en regels gelden.

Wat in Nederland wel of niet mag, wordt niet altijd goed duidelijk.

(Lees ook deel 2 en deel 3 in deze serie.)

Jurist
MacWereld.nl legde diverse vragen over het unlocken van telefoontoestellen in het algemeen --en de iPhone in het bijzonder-- voor aan jurist Arnoud Engelfriet.

Arnoud Engelfriet is ICT-jurist, octrooigemachtigde bij Philips en beheerder van Iusmentis met meer dan 350 artikelen over ICT en recht.

Wat is een SIM-lock en waarom bestaan ze?
Een SIM-lock is een technische beperking in een mobiel telefoontoestel, waardoor het toestel wordt verbonden aan de SIM-kaart, en de klant alleen nog maar via die betreffende provider kan bellen.

Het juridische probleem met SIM-locks is dat ze klanten binden aan één provider, wat gezien kan worden als beperking van de concurrentie op de vrije markt.

Aan de andere kant, zonder SIM-locks zouden toestellen vele honderden euro's kosten, en dat is ook weer niet goed voor de markt. Daarom hebben de providers onderling een compromis uitgewerkt: na een jaar kan de klant gratis de SIM-lock laten verwijderen.

Wie meer dan 12 maanden na aankoop geen medewerking van zijn provider krijgt voor het verwijderen van de SIM-lock, kan een klacht indienen via Consuwijzer.

Zijn SIM-locks verboden?
Het idee is dat een SIM-lock mag, omdat de telefoon als het ware afbetaald wordt door 12 maanden abonnements- en gesprekskosten. Bij een SIM-lock op een telefoon die zónder korting wordt verkocht, zoals de iPhone, gaat dat verhaal niet op.

Maar dat wil niet zeggen dat een SIM-lock dan per definitie verboden is. Er is namelijk geen wettelijke regel die SIM-locks verbiedt.

De bovengenoemde afspraak over 12 maanden heeft de goedkeuring van de OPTA, maar is niet op een wet of ander overheidsbesluit gebaseerd.

De OPTA wilde (PDF) dit in 2002 al wettelijk vast laten leggen, maar dat is er nooit van gekomen.

In 2006 schreef het ministerie van Economische Zaken (PDF) nog dat men onvoldoende aanleiding zag om hier met regelgeving te komen; de concurrentie in de mobiele telecom-markt werkt voldoende.

Daar zit hem dus de kneep. Een verbod zou pas kunnen als de SIM-lock de concurrentie vervalst, bijvoorbeeld omdat een bedrijf met een economische machtspositie (een "monopolie") iedereen eeuwigdurende SIM-locks opdringt.

Maar daar is geen sprake van (PDF) op de mobiele markt. Er zijn aanbieders genoeg, en er wordt aardig geruild van provider. Bovendien zijn er ook genoeg losse telefoons zonder SIM-lock te koop.

Mag ik een SIM-lock zelf (laten) verwijderen?
Er zijn genoeg bedrijven te vinden die aanbieden SIM-locks te verwijderen, uiteraard tegen een vergoeding. In principe is ook dat legaal.

In een rechtszaak uit 2002 werd beslist dat het uitschakelen van "een (schakel)voorziening ter beveiliging tegen ongewenst geacht gebruik" niet strafbaar is.

De meeste providers proberen voortijdig unlocken te voorkomen door in de algemene voorwaarden een verbod op het verwijderen van de SIM-lock op te nemen.

Zo verbiedt bijvoorbeeld T-Mobile haar gebruikers het manipuleren van "technische informatie, software en beveiligingen van de mobiele apparatuur waarmee de Klant zich toegang tot het Netwerk verschaft." (paragraaf 4.3 van de Algemene Voorwaarden Prepaid (PDF) en paragraaf 5.3 van die van abonnees).

In principe is zo'n beding die in de voorwaarden is opgenomen gewoon geldig. Wie belooft iets niet te doen, mag het dan ook niet meer. Zelfs als het normaal legaal is.

Maar: het contract geldt pas nadat je voor het eerst gebruik maakt van het telecomnetwerk van de provider die je de telefoon verkocht samen met het abonnement. In de genoemde rechtszaak werden de telefoons geunlockt voordat er ooit mee gebeld was, en dat vond de rechter volstrekt legaal.

Unlocken mag dus, maar moet wel vóór het eerste gebruik van het toestel gebeuren.

Hoe zit het met de iPhone?
De meeste mobiele telefoontoestellen zijn te unlocken door een unlock-code in te voeren via het toetsenbord. Bij de iPhone daarentegen is het unlocken minder eenvoudig.

Zo moeten diverse handelingen worden uitgevoerd zoals jailbreaking, het aanpassen van de firmware en het voor de gek houden van het activatieproces.

Wat al deze handelingen inhouden, en of ze in Nederland eigenlijk wel legaal zijn, behandelen we in Deel 2 van "iPhone unlocken in Nederland: is het legaal?"

Met dank aan Arnoud Engelfriet.

Dit artikel is meer dan een jaar oud en daarom gearchiveerd.
- Reacties op dit artikel worden niet meer getoond.